آخرين مطالب سايت
تبليغات سايت

تاریخچه پرستاری در ایران 

حدود ۱۰۰ سال قبل انجمنی دایر شد و شروع به کار کرد که اهداف ظاهری آن اعزام افراد خیر و نیکوکار به ممالکی بود که از نظر خدمات پرستاری در رده پایینی قرار داشتند. در سال ۱۲۹۴ هجری شمسی نخستین آموزشگاه پرستاری در ارومیه گشایش یافت، در سال ۱۲۹۷ نیز آموزش پرستاری در تهران به صورت رسمی شکل گرفت. در سال ۱۳۱۱ در بیمارستانی در کرمانشاه و همدان، در سال ۱۳۱۵ در تهران، تبریز و مشهد، درسال ۱۳۱۶ مدرسه پرستاری در شیراز به تربیت پرستار پرداختند، در سال ۱۳۱۵ با تلاش دولت وقت اولین مدرسه پرستاری در دانشسرای مقدماتی تاسیس و کارهای عملی در بیمارستان زنان انجام شد در سال ۱۳۱۹ در بیمارستان زنان مدرس تاسیش شده که مدیریت آن را یک نفر ایرانی بر عهده داشت و تحت نظارت اداره فرهنگ بود در سال ۱۳۲۰ مدرسه عالی پرستاری شرکت نفت، سال ۱۳۲۷ مدرسه پرستاری دانشگاه شهید بهشتی، سال ۱۳۲۸ مدرسه پرستاری دانشگاه تهران، تاسیس شده و تحت سرپرستی پرستاران خارجی شروع بکار کردند پس از انقلاب اسلامی با تشکیل شورای عالی انقلاب فرهنگی تحولات چشمگیری در عرصه های مختلفی ایجاد شد و تعدادی از مدارس پرستاری به دانشکده های پرستاری تبدیل شدند و آموزش پرستاری به شکل آکادمیک ادامه یافت پرستاران همزمان با انقلاب اسلامی و مبارزات مردمی با انجام فعالیتهای مستمر خود خدمات ارزنده ای به انقلابیون و مجروحین ارائه می دادند به طوریکه به علت مقرارت منع رفت و آمد تعدادی از پرستاران علیرغم مشکلات فراوان خانوادگی قادر به خروج از بیمارستان برای روزهای متوالی نبودند. همچنین در دوران دفاع مقدس پرستاران همواره از جمله گروههایی بودند که حضور مستمری در خطوط مقدم جبهه ها داشتند و هر جا مجروحی بود پرستاران و کادر امدادی بر بالین وی حاضر بودند، در بیمارستانهای صحرایی و در سخت ترین شرایط به کمک مجروحین شتافتند ودر این راه پرستاران نیز شهدا و ایثارگران بسیاری تقدیم انقلاب کردند. پرستاران بیمارستانهای سطح کشور نیز با ازدحام بیش از حد مجروح مواجه بودند و شیفت های طاقت فرسا را با دل و جان انجام می‏داند.


تاریخچه تشکیل سازمان نظام پرستاری جمهوری اسلامی ایران 




غضنفر میرزابیگی رئیس کل سازمان نظام پرستاری

داشتن نظام صنفی مستقل که بتواند مدافع حقوق پرستاران و مرجعی جهت رسیدگی به مشکلات پرستاران کشور آرزوهای دیرینه پرستاران ایران بود قبل از انقلاب تلاشهای پراکنده دراین زمینه انجام شد که نهایتاً منجر به تشکیل انجمن پرستاران ایران در قبل از انقلاب شد و فعالیتهای پراکنده ای نیز دراین زمینه انجام شد. با پیروزی انقلاب اسلامی این انجمن نیز فعالیت خود رامتوقف کرد و بعد از آن بطور پراکنده انجمنهایی که عمدتاً تشکیلات سیاسی با رویکرد حرفه ای بودند تشکیل شد ولی همچنان مسائل پرستاران بدون متولی باقی ماند بتدریج درسالهای ۱۳۷۳ با تلاش عده ای از دلسوزان جامعه پرستاری که عمدتاً دانشجویان پرستاری و اعضاء هئیت علمی بودند هسته های اولیه فعالیت در جهت پیگیری نظام پرستاری تشکیل شد‌ ـ این هسته اولیه بنام شوراهای همبستگی پرستاری با هدایت دانشجویان آغاز شد.


این شورا مکاتباتی با ریاست جمهوری، رئیس مجلس، وزارت بهداشت و درمان در خصوص مشکلات جامعه پرستاری داشت همچنین این شورا با دانشکده های پرستاری جهت اتحاد در سطح کشور مکاتبه کرد وهمزمان به روشنگری در سطح جامعه پرداخت. در دیماه ۷۵ کمیته های پیگیری نظام پرستاری کشور درهمایش ای در شهر تبریز تشکیل شد و رسماً کار خود را آغاز کرد.


در همایشی در سال ۱۳۷۶ پیش نویس تهیه شده قانون تشکیل سازمان نظام پرستاری به نمایندگان مجلس حاضر درهمایش در شهر مشهد ارائه گردید و آنان طی نامه ای به وزارت بهداشت با توجه به درک مشکلات پرستاری خواستار تشکیل سازمان نظام پرستاری شدند.


بعد از این تاریخ تا اسفند ۷۹ تعداد زیادی همایش های کشوری در شهرهای تبریز، شیراز، اصفهان، اهواز، تهران، مشهد بسیاری از شهرهای دیگر برگزار شد و بالاخره در اسفندماه ۱۳۷۹ کلیات تشکیل سازمان نظام پرستاری در دستور کار مجلس شورای اسلامی قرار گرفت. و در جلسه علنی دی ماه ۱۳۸۰ قانون تشکیل سازمان نظام پرستاری با حذف اجباری بودن عضویت از سازمان مورد تصویب مجلس قرار گرفت.


انتخابات هیئت مدیره های سراسر کشور در ۲۹ شهریورماه ۸۱ انجام شد و ۸۵ هیئت مدیره در سراسر کشور با رأی مستقیم پرستاران انتخاب شدند.






پرستار در حال مراقبت از بیمار

پرونده:Iranian Nursing Stamp.gif

تمبر یادگاری روز پرستار



نشست خبری اعضای هیات رئیسه سازمان نظام پرستاری



پروژه ایمان



شورای بین المللی پرستاری

قانون سازمان نظام پرستاری


قانون سازمان نظام پرستاری جمهوری اسلامی ایران


فصل اول ـ کلیات

ماده ۱- تعریف سازمان : سازمان نظام پرستاری جمهوری اسلامی ایران که در این قانون سازمان نامیده می شود، سازمانی است مستقل دارای شخصیت حقوقی که به منظور تحقق بخشیدن به اهداف و وظایف سازمان (( مقرر این قانون))تشکیل می شود.


ماده ۲- اهداف سازمان :


تلاش در جهت اصلاح، رشد وتعالی حرفه پرستاری تلاش برای حفظ حقوق پرستاران ومردم در قبال خدمات پرستاری کوشش در جهت برقراری، حفظ و حمایت از حقوق مادی، معنوی و صنفی پرستاران تلاش به منظور ارتقاء سطح دانش و مهارت و آموزش حین خدمت پرستاران . آشنا ساختن جامعه نسبت به وظایف ونوع خدمات پرستاران . تلاش در جهت اجرای موازین و ارزش های اسلامی در بخش پرستاری کوشش به منظور اجرای صحیح و دقیق مقرارت واخلاق امور پزشکی در بخش پرستاری . همکاری با سازمانها ومؤسسات قانونی در کشور و در مجامع بین المللی.


فصل دوم ـ وظایف سازمان نظام پرستاری ایران

ماده ۳- وظایف واختیارات سازمان در رسیدن به اهداف یاد شده بشرح زیر می‌باشد : ۱-همکاری در تهیه وتعیین استانداردهای آموزشی سطوح مختلف پرستاری . ۲- همکاری در تعیین تعداد و نحوه پذیرش دانشجویان پرستاری در دانشگاههای کشور. ۳-تلاش به منظورارتقاء کیفی و مهارتها و دانش فارغ التحصیلان پرستاری. ۴- کمک به ایجاد گسترش زمینه های پژوهشی وتحقیقات علمی پرستاری در کشور واستفاده مفید و کارآمد از دستاوردهای این تحقیقات . ۵-همکاری در تعیین استانداردهای خدمات وشرح وظایف رده‎های مختلف پرستاری . ۶- همکاری برای نظارت، کنترل و ارزشیابی نحوه ارائه خدمات پرستاری و رعایت قوانین و مقررات پرستاری . ۷- تعیین ضوابط برای صدور، تمدید یا لغو کارت عضویت در سازمان . ۸-همکاری در تعیین راههای تبادل علمی، تحقیقاتی و حرفه ای با سازمانهای قانونی داخل کشور و نیز با سایر کشورها و مجامع علمی وحرفه ای بین‎المللی به منظور ارتقاء کیفیت آموزشی و خدماتی پرستاری . ارائه گزارش کارشناسی در مورد تخلفات پرستاری که از سوی نظام پزشکی برای مشاوره به این سازمان ارجاع گردیده است. همکاری در تدوین مقررات برای تامین و حفظ حقوق حرفه‎ای، حفظ و ارتقاء شؤون اجتماعی پرستاران .


فصل سوم ـ تشکیلات [ویرایش]

ماده ۴-تشکیلات سازمان بشرح زیر می باشد :


شورای عالی

رئیس کل

هیات مدیره

دبیرخانه شورای عالی

کمیسیون‎های داخلی و هیات های کارشناسی رسیدگی به تخلفات

ماده ۵ ـ اعضای شورای‎عالی عبارتنداز :


الف ـ بیست وپنج نفر عضو اصلی و پنج نفر عضو علی البدل از کادر پرستاری که ترکیب اعضاء به ترتیب زیر است: هجده نفر کارشناس و بالاتر، پنج نفر بهیار، یک نفر کاردان اتاق عمل ویک نفر کاردان هوشبری که با رای اکثریت مجمع نمایندگان هیاتهای مدیره شهرستانها انتخاب می شوند. ب ـ یک نفر نماینده به معرفی کمیسیون بهداشت و درمان و انتخاب مجلس شورای اسلامی( به عنوان ناظر) ودو نفر پرستار به انتخاب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، یک نفر پرستار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران به انتخاب ستاد فرماندهی کل قوا و نماینده‎ای به معرفی سازمان پزشکی قانونی کشور. تبصره ۱- اعضاء علی البدل شامل سه نفر پرستار، یک نفر بهیار و یک نفر کاردان اتاق عمل یا هوشبری خواهند بود که حائزین اکثریت آراء پس از اعضاء اصلی در رشته خود شده باشند. تبصره ۲- هیات‎های مدیره شهرستان‎ها دارای پانصد شرکت کننده در انتخابات نظام پرستاری یک نفر از اعضای هیات مدیره را جهت تشکیل مجمع نمایندگان معرفی خواهند نمود . شهرستان‎های دارای هزار شرکت کننده، دو نفر به ازای هر پانصد نفر اضافی یک نفر دیگر معرفی خواهند نمود. مجمع نمایندگان از بین کاندیداهای واجد صلاحیت اعضاء انتخابی شورای عالی را به صورت مستقیم وکتبی بر می گزینند. تبصره ۳ ـ جلسات شورایعالی نظام پرستاری که حداقل هر دو ماه یکبار تشکیل می شود با حضور دو سوم اعضای شورا رسمی است . و تصمیمات اخذ شده با اکثریت آراء معتبر و برای واحدهای تابعه ذی ربط لازم الاجراء است. تبصره ۴ ـ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و معاونین ایشان و هم‎چنین مدیرکل پرستاری وزراتخانه می توانند در جلسات شورای‎عالی بدون حق رای شرکت و اظهار نظر نمایند. تبصره ۵ ـ شورایعالی نظام پرستاری دارای یک رئیس، دونایب رئیس، یک دبیر خواهد بود که از بین اعضای شورا با رای اکثریت نسبی برای مدت دو سال انتخاب می شوند . انتخاب مجدد آنان بلامانع است. تبصره ۶- شورای عالی نظام پرستاری دارای کمیسیون‎های مشورتی است که تعداد و وظایف آنها توسط شورای عالی نظام پرستاری تعیین خواهد شد.


ماده ۶ - رئیس کل سازمان که مسؤولیت اجرای مصوبات شورای عالی و ادراه امور سازمان به شرح مذکور در ماده (۱۴) را برعهده دارد یک نفر پرستار و عضو شورای عالی سازمان با حداقل مدرک کارشناسی با رای اکثریت مطلق اعضاء به مدت چهار سال انتخاب می شود انتخاب مجدد وی بالامانع است. تبصره : نحوه رسیدگی به استعفاء و یا استیضاح رئیس کل سازمان با درخواست حداقل هفت نفر از اعضاء شورای عالی قابل طرح است و تابع آئین نامه داخلی شورا خواهد بود.


ماده ۷ ـ در شهرستانهائی که حداقل تعداد مشمولان ماده (۱۶) این قانون در آن حداقل ۲۰۰ نفر باشند با حداقل ( یک پنجم آنان کارشناس پرستاری و بالاتر )، هیات مدیره شهرستان تشکیل خواهد شد. تبصره : جلسات هیات مدیره شهرستان حداقل هر ماه یک بار تشکیل می‎شود و با حضور حداقل دو سوم اعضاء رسمی است وتصمیمات اخذ شده با اکثریت آراء معتبر است.


ماده ۸- هیات مدیره شهرستانها مرکب از نه نفر عضو اصلی و سه نفر عضو علی البدل به شرح زیر می باشد: ۱-شش نفر پرستار ( حداقل دو نفر کادر آموزشی ) ۲- دو نفر بهیار ۳- یک نفر کاردان اتاق عمل یا هوشبری


تبصره ۱ـ چنانچه انتخاب کاردان ( اتاق عمل یا هوشبری ) صورت نپذیرد بجای آن پرستار انتخاب خواهد شد. تبصره ۲- برای هر کدام از بندهای (۱) ، (۲) و (۳) یک عضو علی البدل انتخاب خواهد شد. تبصره۳- هیات مدیره نظام پرستاری شهرستان مرکز استان عهده دار وظایف هیات مدیره نظام پرستاری شهرستان‎های تابعه استان که در آن هیات مدیره نظام پرستاری تشکیل نشده است نیز می باشد. تبصره ۴- چنانچه مرکز استان و شهرستان‎های تابعه فاقد نظام پرستاری باشند، رسیدگی به مسائل مربوط به آنها به عهده نظام پرستاری شهرستان یا مرکز استانی خواهد بود که از سوی شورای عالی نظام پرستاری مشخص می گردد.


ماده ۹- رئیس هیات مدیره سازمان نظام پرستاری هر یک از شهرستانها، یکی از اعضاء هیات مدیره با حداقل مدرک کارشناسی خواهد بود که با پیشنهاد اکثریت مطلق اعضاء حکم رئیس کل سازمان به مدت چهار سال انتخاب خواهد شد . عزل وی به عهده رئیس کل سازمان می باشد.


ماده ۱۰- دبیرخانه سازمان نظام پرستاری، درسازمان مرکزی که در تهران است مستقر می باشد.


ماده ۱۱- بودجه سازمان نظام پرستاری از محل حق عضویت اعضاء، هدایا و کمک‎های اشخاص حقیقی وحقوقی تامین می‎گردد.


ماده ۱۲- میزان و طرز حق ثبت نام سالانه اعضاء و دیگر مقررات اداری مالی سازمان و نحوه خرج بودجه پس از تصویب شورای عالی به مرحله اجرا درخواهد آمد.


ماده ۱۳- وظایف شورای عالی به شرح زیر می باشد. تصویب پیشنهاد کمیسیونهای مشورتی . همکاری و هماهنگی با نهادها و موسسات ذیربط در امور پرستاری. تصویب بودجه سالیانه هیات مدیره شهرستان‎ها. نظارت بر حسن اجرای مصوبات . نظارت بر عملکرد نظام پرستاری شهرستانها. رسیدگی به تخلفات انضباطی هیات مدیره نظام پرستاری شهرستانها وبرقراری هماهنگی لازم بین آنها. تصویب آئین نامه های لازم جهت اداره سازمان وتسهیل انجام وظایف محوله .


انحلال هیات مدیره شهرستانها در موارد ذیل : الف ـ عدول و تخطی از وظایف مقرر در این قانون با تشخیص شورای‎عالی . ب ـ عدم تشکیل غیر موجه چهار جلسه متوالی و یا شش جلسه متناوب که تشخیص غیر موجه بودن آن به عهده شورای عالی است.. تبصره ۱- اداره جلسات شورای‎عالی، نظارت بر عملکرد و هماهنگی بین کمیسیون‎ها وپیگیری حسن اجرای مصوبات به‎عهده رئیس یا نواب رئیس شورایعالی خواهد بود. تبصره ۲- دبیر شورایعالی مسوول تشکیل جلسات واداره دبیر خانه سازمان خواهد بود.


ماده ۱۴- وظایف رئیس کل سازمان نظام به شرح زیر می باشد: اجرای مصوبات شورای‎عالی و مفاد قانون تشکیل سازمان نظام پرستاری . ریاست عالی امور مالی ـ اداری وصندوقهای رفاه و تعاون . صرف هزینه های سازمان بر طبق مصوبات شورای‎عالی نظام پرستاری. تائید و صدور حکم رؤسای نظام پرستاری هر یک از شهرستانها که توسط هیات مدیره هر شهرستان پیشنهاد شده است . عزل آنها نیز به عهده وی می باشد.


ماده ۱۵- وظایف هیات مدیره شهرستان‏ها بشرح زیر است : ۱-هیات مدیره هر شهرستان کلیه اختیار ات ووظایف سازمان نظام پرستاری را در محدوده آن شهرستان عهده دار خواهد بود. ۲- ارائه طرحها و پیشنهاد ات به کمیسیونهای مشورتی شورای‎عالی . ۳- پیگیری و نظارت بر حسن اجرای مصوبات شورای‎عالی . ۴-پیشنهاد بودجه سالیانه نظام پرستاری شهرستان به شورای‎عالی پرستاری و هزینه آن پس از تصویب طبق آیین نامه مصوب شورای‎عالی .


فصل چهارم ـ عضویت و انتخابات [ویرایش]

الف- شرایط عضویت :


ماده ۱۶ـ کلیه اتباع ایرانی پرستار، بهیار، کاردان اتاق عمل، کاردان هوشبری و رده های وابسته پرستاری می توانند عضو سازمان باشند. تبصره ـ اعضاء سازمان همه ساله مبلغی را به عنوان حق عضویت به سازمان پرداخت خواهند کرد . میزان ونحوه وصول حق عضویت اعضاء مطابق دستورالعملی خواهد بود که توسط شورای‎عالی نظام پرستاری تهیه می گردد.


ب- انتخابات :


ماده ۱۷- انتخابات برای اولین دوره حداکثر سه ماه پس از تصویب این قانون با اعلام وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و برای دوره های بعد سه ماه قبل از اتمام هر دوره با اعلام رئیس کل سازمان که همزمان با تشکیل هیات مرکزی نظارت بر انتخابات انجام خواهد شد. تبصره: انتخابات هیات مدیره نظام پرستاری شهرستانهایی که منحل گردیده و یا توسط هیات مرکزی نظارت، انتخابات آنها ابطال گردیده است، حداکثر ظرف مدت سه ماه با هماهنگی هیات نظارت و با رعایت سایر مواد قانونی انجام می پذیرد.


ماده ۱۸- ترکیب هیات مرکزی نظارت بر انتخابات که برای مدت چهار سال انتخاب می گردند به شرح زیر خواهد بود : دو نفر به انتخاب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی. دونفر نماینده به عنوان ناظر با معرفی کمیسیون بهداشت ودرمان وانتخاب مجلس شورای اسلامی . یک نفر نماینده وزارت کشور. یک نفر نماینده دادستان کل کشور به عنوان ناظر. دونفر نماینده سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران .


ماده۱۹ - هیات مرکزی نظارت وظایف زیر را دارا می باشد: انتخاب سه الی پنج نفر اعضای هیات‎های نظارت بر انتخابات نظام پرستاری شهرستان وانتخاب شورای عالی نظام پرستاری و عزل ونصب آنان. نظارت بر حسن انجام انتخابات در حوزه های انتخاباتی . بررسی نهایی صلاحیت نامزدهای عضویت در هیات مدیره نظام پرستاری شهرستان‎ها وشورای عالی و ابلاغ نظر هیات مرکزی به هیات‎های اجرایی انتخابات . رسیدگی به شکایات انتخاباتی در چهار چوب مواد قانونی و آیین نامه‎های مربوطه . رسیدگی به شکایات نامزدهایی که صلاحیت آنها به تایید هیات‎‎های نظارت نرسیده باشد و تجدید نظر در آنها. توقف یا ابطال تمام ویا قسمتی از مراحل انجام انتخابات در چهار چوب مواد قانونی و دستورالعمل‎های مربوطه به این قانون راسا و یا با پیشنهاد هیات‎های اجرایی یا هیاتهای نظارت حوزه‎های انتخاباتی . تائید نهایی حسن انجام انتخابات هیات مدیره نظام پرستاری شهرستانها و اعضاء شورای عالی نظام پرستاری وامضاء اعتبار نامه منتخبین. رسیدگی به شکایات و اعتراضات کتبی افراد در مورد تایید صلاحیت نامزدهای عضویت در هیاتهای مدیره نظام پرستاری تجدید نظر در آنها. تبصره ـ هیات مرکزی نظارت می تواند طبق دستورالعملی که تهیه می‎نماید تمام یا قسمتی از وظایف مقرر در این ماده را به هریک از هیاتهای نظارت بر انتخابات هیات مدیره نظام پرستاری شهرستان‎ها و شورای عالی نظام پرستاری تفویض نماید.


ماده۲۰- برگزاری انتخابات هیات مدیره نظام پرستاری شهرستانها و اعضاء شورای عالی نظام پرستاری به عهده هیاتهای اجرایی انتخابات مربوطه که ترکیب، نحوه تشکیل و نحوه کار آنها و کیفیت و نحوه برگزاری انتخابات مربوطه طبق آیین نامه هایی خواهد بودکه توسط شورای‎عالی نظام پرستاری تهیه و به تصویب وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خواهد رسید. تبصره ـ آیین نامه مذکور در اولین دوره انتخابات توسط هیات مرکزی تهیه و تدوین شده و به تصویب وزیربهداشت، درمان وآموزش پزشکی به مرحله اجرا در می آید.


ماد ه ۲۱- شرایط انتخاب کنندگان عبارتست از : ۱- دارا بودن شرایط عضویت . ۲-داشتن کارت عضویت در سازمان نظام پرستاری، در دوره اول انتخابات، داشتن گواهی مورد تائید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کافی است. ۲-ساکن بودن در شهرستان منطقه انتخاباتی در زمان انتخابات به تایید هیات مدیره آن شهرستان یا شبکه بهداشت و درمان شهرستان .


ماده ۲۲- شرایط انتخاب شوندگان هیاتهای مدیره نظام پرستاری شهرستانها وشورای عالی نظام پرستاری به شرح زیر می‎باشد : دارا بودن شرایط عضویت در سازمان نظام پرستاری. عدم سابقه محکومیت که منجر به محرومیت از حقوق اجتماعی باشد. داشتن حداقل سه سال سابقه، سکونت یا اشتغال در حوزه انتخابیه عدم تجاهر به فسق و نداشتن فساد اخلاقی و مالی . التزام عملی به اسلام و پایبندی به قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران. تبصره۱- اقلیت های دینی شناخته شده در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تابع احکام دین اعتقادی خود می باشند مشروط به این که تجاهر به نقض احکام اسلامی را ننمایند. تبصره : اعضای هیات‎های نظارت و اجرایی نمی توانند جزء انتخاب شوندگان باشند.


فصل پنجم ـ موارد متفرقه [ویرایش]

ماده ۲۳- به منظور رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه‎ای شاغلین حرفه پرستاری و رده‎های وابسته به آن هیات مدیره در مرکز وشهرستانهای دارای هیات کارشناسی که مطابق بند (۹) ماده (۳) این قانون به عنوان مشاور سازمان نظام پزشکی عمل خواهد کرد.


ماده ۲۴ – موارد تخلف و مجازاتهای آن مطابق با قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی جمهوری اســلامی ایـــــران مصـــوب ۲۰/۱۰/ ۱۳۷۴ وتوسط هیات‎های بدوی و عالی انتظامی سازمان نظام پزشکی تعیین خواهد شد.


ماده ۲۵- وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مسوول برگزاری انتخابات هیات مدیر شهرستانها و اعضاء انتخابی شورای عالی از طریق هیاتهای اجرایی انتخابات با رعایت مواد این قانون خواهدبود.


ماده ۲۶-دادگاه‎های جمهوری اسلامی مجازند در هریک از شهرستانها که حداقل بیست وچهار ساعت قبل از احضار وجلب هر یک از شاغلین پرستاری به دادگاه به خاطر رسیدگی به اتهام ناشی از قصور حرفه‎ای، به غیر از مواردی که باتشخیص قاضی بیم تبانی یا فرار ویا امحاء آثار جرم می رود مراتب را به اطلاع هیات بدوی انتظامی نظام پزشکی شهرستان مربوطه برسانند.


ماده ۲۷- تمام و یا آن قسمت از قوانین که مغایر با این قانون است ملغی‎الاثر می باشد. ماده ۲۸- شورای عالی سازمان موظف است ظرف شش ماه پس از تشکیل، نشانه( آرم )سازمان را تهیه و به تصویب برساند. قانون فوق مشتمل بر بیست و هشت ماده و بیست تبصره در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ یازدهم آذر ماه یک‎هزار وسیصد هشتاد مجلس شورای اسلامی تصویب و در تاریخ ۲۱/۹/۱۳۸۰ به تایید شورای نگهبان رسیده است.


مهدی کروبی رئیس مجلس شورای اسلامی




فعالیت های سازمان [ویرایش]


برنامه هر سال سازمان نظام پرستاری شامل اصول حاکم، شعار سال، اهداف سالانه، مطالبات و برنامه اجرایی می باشد


دستاوردهای سازمانی – اداری – تشکیلاتی [ویرایش]

شکل گیری هیات مدیره ها و شورایعالی- شکل گیری کمیسیون های شورایعالی و هیئت مدیره ها- تدوین و ابلاغ شرح وظایف شورایعالی و هیات مدیره ها- تعریف، تدوین و تامین بودجه سازمان بر اساس ماده ۱۱ قانون- خرید ساختمان چهارطبقه در سال آخر دوره اول (شروع از یک اتاق ۳×۲)- تعریف نمودار تشکیلاتی و بکارگیری منابع انسانی( فعلا ۳۵ نفر ) در سازمان مرکزی تهران- اخذ دستورات متعدد از ریاست جمهوری و سه وزیر متوالی برای همکاری دستگاه ها با هیات مدیره ها و شورایعالی - عضویت نود هزار نفر( ۰۰۰/۹۰) از پرستاران به طور داوطلبانه درسازمان- صدور کارت عضویت همزمان INO / ICN برای کلیه اعضاء (هوشمند )- مکانیزه کردن سیستم های عضویت و دبیرخانه- انجام ۰۰۰/۷۰ مکاتبه - برگزاری بیش از ۴۰۰۰ جلسه- اجرای ۱۹۲۵ برنامه- حضور ۱۰۰۰ نفر از پرستاران (منتخبین) در هیات مدیره ها و شورایعالی برای اجرای رسالت قانونی


دستاوردهای سیاسی – اجتماعی [ویرایش]

دیدار اعضای شورایعالی و سازمان با : رهبر معظم انقلاب مدظله العالی (۵ دیدار)- ریاست مجلس شورای اسلامی (۳ دیدار)- رییس جمهور(۷ دیدار)- پرستاران برگزیده و ریاست جمهوری(سه دیدار)- انجام چند دیدار اختصاصی با ریاست جمهوری-


.عضویت افتخاری در سازمان نظام پرستاری : رییس جمهور(جناب آقای دکتر احمدی نژاد)- وزیر بهداشت دولت هشتم(جناب آقای دکتر پزشکیان)- وزیر بهداشت دولت نهم (جناب آقای دکتر باقری لنکرانی)- وزیر بهداشت دولت دهم(سرکار خانم دکتر وحید دستجردی)- دادستان کل کشور- استانداران پنج استان


دستاورد های علمی - آموزشی [ویرایش]

حرکت به سوی تخصصی شدن حرفه - آموزش پودمانی پرستاران در تمام مقاطع تحصیلی(موافقت کتبی وزیر)- افزایش دوره ها و ظرفیت های تحصیلات تکمیلی- تغییر درصد پذیرش دانشجویان مرد و زن- اخذ مجوز آموزش های ضمن خدمت از سازمان مدیریت و برگزاری آنهابرای واجدین شرایط- اخذ مجوزهای بازآموزی وآموزش مداوم - برگزاری ۸۰دوره باز آموزی در سازمان وتهران- برگزاری ۲۰۰دوره بازآموزی در سراسر کشور- برگزاری، شرکت یا سخنرانی در ۸۰همایش علمی کشوری وبین المللی - ایجاددوره های آموزشی روش تحقیق، آموزش به بیمار و ...- ایجادمقطع کارشناسی رشته هوشبری واطاق عمل واختصاص ۵۰%سهمیه به کاردانها- حذف شرط مدرک لیسانس برای ادامه تحصیل- افزایش ظرفیت پذیرش مربیان در مقطع PHD- راه اندازی شورای مطالعات پژوهش و تالیف و نشر سازمان - چاپ کتاب مرجع چک لیست استانداردهای خدمات پرستاری - ایجاد آموزش های مجازی برای پرستاران در مقاطع تحصیلات تکمیلی- تهیه طرح جامع سلامت برای استفاده شهرداری های سراسر کشور- فعالیتهای مستقل ووابسته برای پیشگیری ازHIV، انفلوانزای H۱N۱و... - ترجمه کتاب های متعدد پرستاری پیشرفته (ازسایرزبانهای خارجی به فارسی)- ترجمه خلاصه چندین عنوان از پژوهش های سازمان( به زبان انگلیسی)- اخذ مجوز ازICN برای ایجاد مرکز مطالعات و تحقیقات درخاورمیانه- تحقق ادامه تحصیل بهیاران در مقطع کارشناسی پرستاری(۱۰%)- برگزاری دوره های کمک بهیاری و چاپ منابع علمی مربوطه-


دستاوردهای فرهنگی و رفاهی [ویرایش]

افزایش منزلت اجتماعی پرستاران- تعامل وهمکاریهای فرهنگی هنری با دستگاه های مولدفرهنگ - امضاء تفاهم نامه با رسانه ملی و همکاری تخصصی با این رسانه- اتمام ساخت مجتمع عظیم اقامتی - زیارتی مشهد مقدس با زیربنای ۲۰/۰۰۰مترمربع- استفاده از تریبون های نماز جمعه تهران وسراسرکشور (سالانه)درروزپرستار- امضاءتفاهم نامه همکاری با وزارت تعاون - تشکیل تعاونی فراگیرملی پرستاران وتشکیل تعاونی های خدمات پرستاری- تشکیل تعاونی اعتبار پرستاران و تعاونیهای مسکن وساخت مسکن توسط۳۰%ازتعاونیها - امضاء تفاهم نامه با دانشگاه شهید بهشتی در مورد عضویت اعضای سازمان در بانک پیوند عضو دانشگاه- انتشار تمبر ویژه روز پرستار و ارسال آن به ۱۳۶ کشور دنیا- چاپ کتاب خاطرات پرستاری بویژه دوران انقلاب ودفاع مقدس- چاپ کتاب پرستاری در کلام و نگاه بزرگان (مسئولین و ...)- نامگذاری میادین و خیابان ها به نام حرفه پرستاری در ۹۰% از شهرهای کشور- تشکیل زنجیره رابطین سازمان با دانشجویان، اعضای هیئت علمی، پرستاران (دولتی و غیردولتی) وبازنشستگان به صورت خوشه ای- ساخت برنامه صدای پرستار (رادیو سلامت)- اعزام سالانه ۲۰۰ نفر پرستار برگزیده به حج عمره با تشویق رئیس جمهور - برگزاری سه جشنواره ورزشی کشوری ( دوردوم )- برقراری بیمه مسئولیت مدنی - تجلیل از ایثارگران پرستاربه صورت سالانه- ساخت نماهنگ وسرود اختصاصی پرستارباهمکاری مرکزموسیقی صداوسیما - برگزاری مراسم افطاری سالانه با حضور مسئولین عالی رتبه- شروع ساخت مستند پرستاری، انقلاب و دفاع مقدس همکاری در ساخت فیلم های تلویزیونی ویژه روزپرستار(سه سال متوالی) همچون جان شیفته و قصیده شب بارانی و۰۰۰۰- تدوین منشور اخلاق معنویت وارتباط در پرستار ی اسلامی باهمکاری متخصصین حوزه ودانشگاه- تدوین طرح بازنگری لباس پرستاران با تایید وزیر- تدوین طرح جامع آموزشی ارتباط با بیماران- تشکیل تیم پرستاری و بحران با مشارکت حداقل پنج هزار نفر-


دستاوردهای صنفی و حرفه ای [ویرایش]

افزایش حقوق پرستاران( از ۰۰۰\۱۳۰ تومان در سال ۸۳ به ۰۰۰\۷۰۰ تومان در سال ۸۸)- تصویب چهار قانون در مجلس شورای اسلامی: الف: ارتقاء مسیر شغلی(اجرا شده)- ب: استخدام نیرو(اجرا شده)- ج: تعرفه گذاری(در شرف اجرا )- د: ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت( در شرف اجرا)- بازنگری و ابلاغ شرح وظایف پرستاری بعد از ۲۰ سال- تدوین و چاپ استانداردهای خدمات برای اولین بار در تاریخ پرستاری ایران ( ۵۱۷خدمت) به تفکیک بخشها وسطوح سه گانه نظام سلامت - حضور در کارگروه اصلاح ساختار و مدیریت مجلس شورای اسلامی برای قوانین پرستاری- عضویت در تیم تدوین برنامه پنجم توسعه- تصویب قانون مشاغل سخت و زیان آور(ارتقای بهره وری)- مستثنی کردن زنان از ماده ۷۵ قانون کار (ارتقای بهره وری)- عضویت سازمان درهیئت های بدوی، تجدید نظر و عالی نظام پزشکی- دستاوردهای روابط بین الملل- عضویت رسمی در شورای بین المللی پرستاران (ICN)- حضور نماینده شورای بین المللی پرستاران در ایران- همکاری باچند موسسه جهانی درزمینه بحرانها-آموزشهای مهارتی و...- سفر به چند کشور و برخورداری از تجربیات متقابل- اشتغال خارج از کشور پرستاران- سایت دو زبانه (www.INO.ir) - چاپ و انتشار نشریه ماهانه سازمان-


شعارهای سازمان [ویرایش]


سازمان نظام پرستاری برای اولویت بندی فعالیت های خود در ابتدای هر سال شعاری را انتخاب نموده و بر مبنای آن فعالیت های خود را تنظیم می نماید

شعار سال ۸۲ سازمان نظام پرستاری، طلوع اقتدار حرفه ای شعار سال ۸۳ همدلی، حضور، اقتدار، پاسخگویی شعار سال ۸۴ پرستار کارآمد، سازمان توانمند، جامعه سالم شعار سال ۸۵ خود باوری، همدلی، تعالی شعار سال ۸۶ جامعه سالم، پرستار توانمند، سازمان متعالی شعار سال ۸۷ پرستار عالم، سازمان فراگیر، جامعه سالم شعار سال ۸۸ کرامت و سلامت انسانی، ارتقائ علمی و اخلاقی، اقتدار حرفه ای و سازمانی


اعضای سازمان [ویرایش]


تاکنون بیش از صدهزار نفر بصورت داوطلبانه در سازمان نظام پرستاری جمهوری اسلامی ایران عضو شده اند و با دریافت کارت نظام پرستاری می توانند به فعالیت حرفه ای خود ادامه دهند




نمونه کارت عضویت سازمان نظام پرستاری





تشکیلات سازمان [ویرایش]


تشکیلات سازمان بشرح زیر می باشد :


شورای عالی [ویرایش]

اعضای شورای عالی سازمان نظام پرستاری بر اساس انتخابات و توسط رای اعضای مجمع هیات مدیره های سازمان انتخاب می گردند


رئیس کل [ویرایش]

رئیس کل سازمان نظام پرستاری بر اساس انتخابات و در اولین جلسه شورای عالی منتخب و با رای اعضای شورای عالی انتخاب می گردد در دوره اول، دوم و سوم انتخابات نظام پرستاری غضنفر میرزابیگی رئیس کل سازمان نظام پرستاری می باشد


هیات مدیره [ویرایش]

سازمان نظام پرستاری جمهوری اسلامی ایران در دامغان، زرند، کهکیلویه و بویراحمد، شیروان، مرند، لنجان، اسلامشهر، گناباد، بم، آمل، لارستان، جیرفت، سراب، ایرانشهر، مراغه، رامسر، بافت، تربت جام، بروجن، گچساران، بهبهان، آستارا، اهر، تنکابن، بابل، بندر انزلی، بناب، ساوه، تویسرکان، شهرری، زابل، بابلسر، ساری، مهاباد، نیشابور، ایلام، رفسنجان، بجنورد، سمنان، چالوس، ورامین، سیرجان، کازرون، شهرکرد، قائمشهر، بروجرد، کاشمر، سبزوار، قوچان، نجف آباد، سقز، فسا، کاشان، دشتستان، جهرم، شاهرود، شهریار، بیرجند، تربت حیدریه، خوی، ملایر، آبادان، لاهیجان، گنبد، کرمان، بندرعباس، ارومیه، زنجان، یزد، سنندج، زاهدان، خرم آباد، بوشهر، دزفول، گرگان، اردبیل، اراک، تبریز، همدان، قم، کرمانشاه، رشت، کرج، قزوین، اهواز، اصفهان، مشهد، شیراز، تهران، خرمشهر، اندیمشک، مسجدسلیمان و ... دارای هیات مدیره نظام پرستاری می باشد که متولی امور پرستاری آن منطقه می باشد


دبیرخانه شورای عالی [ویرایش]

دبیرخانه شورای عالی وظیفه ..


کمیسیون‎های داخلی و هیات های کارشناسی رسیدگی به تخلفات [ویرایش]

قانون، حقوق ومسئولیتهای پرستار [ویرایش]


عبارت است از یک نظــام اجتمـاعی که به مرور زمان توسـط جوامع جهـــت نگهداری وتثبـیت فرهنگ، ارزشهــا ورسوم وآداب بوجود آمده و شکل میگیرد، هدف اصلی درسیستم قانون‌گذاری برقرای نظم وکنترل‌رفتارهای انسانها وپیش‌گیری از خلاف وزورگویی وحل مشکـــــلات وتضادها وکشمکــش های بین افراد وسیسـتم ها وسازمانها می باشد قانون اساسی منشور بنیانی ماست که بقیـه قوانین موضوعه، اداری و عرفی از آن سرچشـمه میگیرد وقانون اســــاسی به عنوان منابع حقوقی ما محسوب میشوند. قانون در پرستاری بر طبیعت افراد، پرستاری و سلامت جامعه تکیه دارد. عرضه کنندگان خدمت(پرستاران) و مصرف کنندگان (مددجویان)خدمات پرستاری از حقوق و مسئولیت هایی برخوردار بوده و دارای مقررات و شرایطی می باشند که می بایستی همواره رعایت و مورد احترام قرار گیرد. محتوای قوانین و مقررات پرستاری و تفسیر آن راهنمایی است جهت هدایت پرستاری و برقراری مناسبات در حین انجام وظایف و مسئولیت های محوله کمک منطبق با اخلاق و کیفیت مراقبت مطلوب باشد. منطقی ترین اصل پرستار شدن، درک مسئولیت های قانونی در حیطه کاری یک پرستار می باشد . شکست در درک این مسئولیت ها و دفاع غیر مؤثر در شرایط خاص نتیجه اش قرار گرفتن د رمعرض عوارض قانونی می باشد.


در چند سال اخیر آمار خوانده های پرستاری به محاکم قضائی و انتظامی افزایش یافته و دلایل این افزایش:


استقلال حرفه ای

افزایش سطح آگاهی های پزشکی جامعه

افزایش تعداد پرستارن

ایجاد نقش های جدید و افزایش مسئولیتها

پیشرفت تکنولوژی

افزایش هزینه های درمانی

افزایش آمار دکترین حقوق و درنهایت افزایش اطلاعات حقوقی مردم

عوامل رفتاری

پائین بودن در آمد مردم

کمبود نیرو و خستگی پرستاران

نقش همکاران

دو یا سه شیفت بودن پرستاران (ساعات کاری بالا )

عدم موفقیت کادر پرستاری در برقراری رابطه مناسب با بیماران

افزایش فارغ التحصیلان گروه پزشکی

عدم آگاهی کارکنان پرستاری از مسائل حقوقی و مقررات

موارد شایع شکایت از پرستاران


سقوط از تخت

تزریق اشتباه دارو در ورید بیمار

قصور و سهل انگاری در انجام وظیفه

تجویز یا تزریق دراو بدون مجوز پزشک

تزریق دارو در شریان و یا در محلی که سبب آسیب اعصاب محیطی گردد

گذاشتن کاتتر داخل ورید به مدت طولانی

تهدید و با ضرب و جرح بیمار به خصوص بیماران کودک

همکاری در سقط جنین غیر مجاز

پایان دادن به زندگی بیمار از روی ترحم (آتانازی )

دستکاری پرونده بیمار یا افشای سر آنها

خودداری از کمک به مددجویان اورژانسی

افزایش آگاهی ها باعث می شود


کارکنانپرستاری در چهار چوب قانون وشــرح وظائف عمل نمایند

اطمینان بیشتری به فعالیت های خود داشته باشند

درصورتیکه به مراجع حقوقی و قضایی احضار شوند نحوه برخورد با قانون رابدانند

باعث افزایش کیفیت درمراقبــت خواهدشد

قوانین به دودسته تقسیم می شوند


جزائی


قانون مجازات

قانون تعزیرات

قانون دیات

مدنی


اداری

حقوقی

انتظامی

مراجع کنترل کارکنان بهداشتی درمانی


دادگاه های حقوقی

دادگاه های جزائی

هیات انتظامی و کارشناسی

دادسرای انتظامی پزشکی

تعاریف و اصطلاحات متهم: شخصی که ارتکاب یک یا چند تخلف از جانب اشخاص حقیقی یا حقوقی ذینفع به او نسبت داده شده و پرونده وی در دادسرای انتظامی یا هیات بدوی یا تجدید نظر یا عالی انتظامی مطرح و در جریان رسیدگی می‌باشد.


متخلف : شخصی که پرونده وی به لحاظ ارتکاب یک یا چند تخلف در دادسرای انتظامی مورد رسیدگی قرار گرفته و توجه تخلف به نامبرده محرز گردیده و در هیات بدوی یا تجدید نظر انتظامی منجر به صدور رای محکومیت قطعی برای او گردیده است.


شاکی : شخص حقیقی یا حقوقی که ارتکاب تخلف یا تخلفاتی را به یکی از شاغلان حرف پزشکی و مشاغل وابسته نسبت داده و موضوع را کتباً‌ به دادسرای انتظامی پزشکی اعلام و درخواست رسیدگی نموده است.


دلیل : عبارت است از امری که متهم یا اعلام کننده اتهام (شاکی) برای دفاع از خود در رد اتهام وارده یا دفاع از شکایت خود در اثبات تخلف به آن استناد می‌نماید.


شاهد: شخص حقیقی است که اظهارات یا گواهی وی برای اثبات یا رد اتهام یا کمک به رد یا اثبات اتهام و کشف حقیقت امر موثر است.


مطلع : شخص حقیقی است که اطلاعات و آگاهی او درخصوص ادعای شاکی یا متهم می‌تواند مفید باشد و در کشف حقیقت کمک نماید.


دفاعیه : عبارت است از دلایل و مدارک و مستنداتی که متهم پرونده در جهت رد اتهام یا اتهامات انتسابی بطور کتبی به دادسرای انتظامی یا هیات رسیدگی کننده ارائه می‌نماید.


قصور : عبارت است از کوتاهی غیرعمدی در انجام وظایف محوله. ‌به عبارت دیگر قصور شامل غفلت و سهل‌انگاری در انجام وظایف صنفی و حرفه‌ای است.


تعریف جرم هر فعل و یا ترک فعلی که برای آن در قانون مجازات تعیین شده باشدجرم می گویند ویا به عبارتی عمل مثبت یا منفی است که قانون آن را منع‌کرده و برای ارتکاب آن مجازاتی مقرر شده باشد


جرایم ·عمد : به جرایمی اطلاق می شود که مرتکــب با اختیار و اراده و با قصد معین و معلــوم و داشتن شعور به ارتکاب آن مبادرت ورزد.


·شبه عمد: به جرایمی اطلاق می شود که مرتکـب قصد انجام عمل مجرمانه را دارد اما قصد نتیــجه کسب شده را ندارد به عبارت دیگر از عمل مجرم نتیجه ای حاصل شود که قصد مجرم نبوده است .


·غیرعمــد(خطاءمحض) : به آن دسته از جرایم اطلاق می شود که عنـصر معنـوی ای خطای کیفـــری تشکیل شده باشد و نه عمد و سوء نیت


نقض قوانیـــن و مقــررات پزشکی و دارویی است که موجبات برهم خـــوردن نظم و امنیت درجامعه می شود


طبق تبصره ماده ۳۳۶ قانون مجازات اسلامی انواع تقصیر:


بی مبالاتی : عدم انجام عمل یا خودداری، غفلت یا فراموشی در انجام کاری باشد که قانوناً می بایست انجام می داده است ولی نداده و باعـث خساراتی شده که آن را بی مبـالاتی گویند یا به عبــــارتی هـرکس بدون سوء قصد عمــلی را انجام دهد که پیش بینی شود عمل وی احتمال ضررو زیان به غیر گردد مرتکب بی مبالاتی شده


بی احتیاطی : عبارت است از انجام عملی در ارتباط با بیمار که نبایست انجام می شده و شخص بدون توجه به نتایج عملی که عرفاً قابل پیش بینی است اقدام به عملی نماید که منتهی به صدمات بدنی غیر گردد.


عدم مهارت : عبارت است از عدم آشنایی متعارف به اصول و حقایق علمی و فنی کار معین به دوصورت :


مادی

معنوی

نظامات دولتی : به معنی انجام ندادن و عمل نکردن به قوانین دولت و نظمی که دولت برقرار کرده است به دوسته تقسیم شده است :


نظامات عام

نظامات خاص

نقص مقررات صنفی به وسیله یک فرد از افراد آن صنف‌تخلف انتظامی محسوب می‌گردد جزء جرائم عمدی نمی باشدیا به عبـارتی دیگر تخلف انتظـامی تخلفی است که برطبق قانون برای آن جرمی معین نگردیده


اختلاف ازجهت عام و خاص آن

اختلاف از نظر نوع عکس العمل ها

اختلاف از نظرمرجع رسیدگی

اختلاف از جهت عنصرقانونی

حدود صلاحیت مراجع رسیدگی کننده به تخلفات انتظامی پزشکی مراجع رسیدگی کننده به تخلفات انتظامی شاغلان حرف پزشکی و مشاغل وابسته شامل: دادسرای انتظامی پزشکی، هیأتهای بدوی، تجدید نظر و عالی انتظامی پزشکی می باشند که


از نظر موارد ذیل مورد بررسی قرار می گیرد: الف- حدود صلاحیت: وفق ماد ه ۲۸ سازمان نظام پزشکی حدود صلاحیت رسیدگی هیأتهای بدوی، تجدید نظر و عالی انتظامی پزشکی به تخلفات صنفی و حرفه ای شاغلین حرف پزشکی و مشاغل وابسته می باشد


با توجه به تبصره ماده ۱ آئین نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه ای شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته مصوب سال ۱۳۷۸ هیأت وزیران، حدود صلاحیت در رسیدگی شامل کلیه شاغلان حرفه پزشکی و مشاغل وابسته در مراکز تحقیقاتی درمانی، آموزشی و بهداشتی بخش دولتی، خصوصی، تعاونی پزشکی، وابسته به دولت و خیریه می باشد.


ب- انواع حرف پزشکی و وابسته: طبق ماده ۱ آئین نامه انتظامی فوق الذکر، منظور از شاغلان حرف پزشکی و وابسته شامل فارغ التحصیلان مقاطع کاردانی،‌کارشناسی، کارشناسی ارشد، دکترای عمومی و تخصصی به شرح ذیل است:


پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی، بیوتکنولوژی و پزشکی قانونی

علوم آزمایشگاهی،‌بیوشیمی پزشکی، قارچ شناسی، انگل شناسی، ‌ژنتیک و سایر علوم پایه پزشکی

رادیولوژی، بیورادیولوژی و رادیوتراپی

روانپزشکی بالینی، روانشناسی بالینی، کودکان استثنایی، خدمات اجتماعی و مددکاری

مبارزه با بیماریها، ‌بهداشت خانواده، بهداشت محیط و سایر فارغ التحصیلان دانشکده بهداشت.

پرستاری، مامایی، اتاق عمل، ‌هوشبری، بهداشت کار دهان و دندان و پرستاری دندانپزشکی

سایر حرفه‌های وابسته به امور پزشکی که فعالیت آنها نیاز به اخذ مجوز از وزارت بهداشت،‌ درمان و آموزش پزشکی دارد.

مراجع رسیدگی کننده به تخلفات انتظامی


در این قسمت به نحوه رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه ای حرف پزشکی و مشاغل وابسته از ابتدای طرح شکایت و تشکیل پرونده تا صدور رای و قطعی شدن آرا اشاره می نمائیم.


دادسرای انتظامی پزشکی دادسرای انتظامی پزشکی در قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی مصوب سال ۱۳۷۴ وجود نداشت و این نهاد در قانون جدید سازمان نظام پزشکی مصوب ۱۹/۱/۸۳ ایجاد شده است، مقامات، وظایف و عملکرد آن تقریباًشبیه دادسرای عمومی و انقلاب در مراجع قضائی می باشد، مبنای قانونی دادسرای انتظامی ماده ۲۹ قانون فوق الذکر می باشد و در خصوص آن می توان گفت : دادسرای انتظامی اداره‌ای است مرکب از دادستان، معاون دادستان و دادیاران که در کنار هیات بدوی انتظامی شهرستان دارای هیات مدیره نظام پزشکی تشکیل می‌گردد تا طبق قانون وظایف محوله در خصوص رسیدگی به تخلفات انتظامی حرف پزشکی و مشاغل وابسته را انجام دهد .


مقامات دادسرای انتظامی پزشکی دادسرای انتظامی پزشکی، جهت انجام وظایف خود دارای مقامات ذیل است:


دادستان دادستان در دادسرای عمومی و انقلاب به معنای مدعی‌العموم آمده است و نماینده جامعه محسوب می‌گردد، که در خصوص حفظ نظم وحقوق عمومی و مصلحت جامعه واعلام جرم در مورد مجرمینی که با انجام و ارتکاب جرایم حریم جامعه را به خطر می‌اندازند، وارد عمل می‌شود، اما دادستان انتطامی پزشکی، ‌نماینده جامعه پزشکی محسوب می‌شود تا نسبت به حفظ حقوق عمومی و حیثیت این جامعه در برابر تخلفات انتظامی بعضی از صاحبان حرف پزشکی و مشاغل وابسته اقدام نماید.


شرایط انتخاب دادستان دادستان انتظامی بالاترین مقام دادسرا محسوب می‌شود که وفق تبصره۱ ماده ۲۹ قانون سازمان نظام پزشکی ازمیان اشخاصی که دارای حداقل هفت سال سابقه اشتغال به حرف پزشکی باشندبا رای اعضای هیات مدیره نظام پزشکی انتخاب و به رئیس کل سازمان نظام پزشکی معرفی می شود تا توسط ریاست سازمان نظام پزشکی حکم دادستان انتظامی صادر گردد.


معاون دادستان وفق تبصره ۳ ماده ۲۹ قانون سازمان نظام پزشکی دادستان می‌تواند از میان دادیاران یکی را به عنوان معاون اول خود انتخاب نماید و معاون دادستان انتظامی در دادسرا دارای کلیه وظایف محوله به دادستان می‌باشد


دادیار دادیار دادسرای انتظامی شخصی است که درجهت تکمیل پرونده و انجام تحقیقات لازم و رسیدگی به شکوائیه اقدام می‌نماید و شباهت زیادی به مقام دادیار دادسرای عمومی و انقلاب مراجع قضایی دارد. دادیاران از میان اشخاصی که دارای حداقل پنج سال سابقه اشتغال به حرف پزشکی یا مشاغل وابسته باشند با رای اعضای هیات مدیره نظام پزشکی شهرستان مربوطه انتخاب و جهت صدور به رئیس کل سازمان نظام پزشکی معرفی می‌شوند. تکلیف قانونی دادسرا در رسیدگی به تخلفات انتظامی


وفق ماده ۳۰ قانون جدید سازمان نظام پزشکی دادسرای انتظامی در موارد ذیل مکلف به شروع رسیدگی می‌باشد:


۱-شکایت شاکی ذی‌نفع یا سرپرست یا نمایندگان قانونی بیمار:


۱-۱-منظور از شاکی ذی نفع بیماری است که به مرکز درمانی مراجعه نموده و تحت در مان قرار گرفته و نسبت به وی از سوی شاغلان حرف پزشکی و مشاغل وابسته تخلفی صورت گرفته است .


۲-۱ – منظور از سرپرست یا نمایندگان قانونی بیمار: شامل ولی قهری بیمار (پدر یا جد پدری) یا کسی که به موجب قانون بعنوان قیم بیمار تعیین شده است و یا وکیل قانونی بیمار می باشد.


۳-۱- درخصوص بیماری که فوت کرده است نمایندگان قانونی اوشامل ورثه یا وراث متوفی می‌باشند که حق شکایت دارند.


۲- اعلام تخلف از مراجع قضایی و اداری:


۱-۲- مراجع قضایی: شامل دادسرای عمومی و انقلاب، ‌دادگاههای عمومی و انقلاب، ‌دادگاه تجدید نظر استان، ‌دادگاه کیفری استان، دیوان عالی کشور و شعب اجرای احکام دادگستری می‌باشد که در صورت مشاهده تخلف پزشکی حق اعلام آن را به دادسرای انتظامی پزشکی خواهند داشت.


۲-۲ ـ مراجع اداری: منظور از مراجع اداری شامل سازمانها و مراکز دولتی و عمومی که به نحوی با شاغلان حرف پزشکی و مشاغل وابسته ارتباط کاری دارند که می توانند تخلفات انتظامی را به دادسرای انتظامی مربوطه جهت رسیدگی گزارش نمایند، از قبیل هیات رسیدگی به تخلفات اداری کارکنان مراکز بهداشتی و درمانی، سازمانهای وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، پزشکی قانونی.


۳- اعلام تخلف از طرف هیات مدیره، شورای عالی و ریاست سازمان:


۱-۳- منظور از هیات مدیره شامل هیات مدیره نظام پزشکی شهرستان محل وقوع تخلف می‌باشد .


۲-۳- منظور از شورای عالی وفق بندب ماده ۵ قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی شامل شورای عالی نظام پرشکی کشور است ‌، این شورا دارای ۲۹ عضو می‌باشد.


۳-۳- منظور از ریاست سازمان، رئیس کل سازمان نظام پزشکی جمهوری اسلامی ایران


۴- شکایت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی


با توجه به اینکه مرجع تعیین وظایف و صلاحیت شاغلان حرف پزشکی و مشاغل وابسته و نظارت بر مشاغل فوق با وزارتخانه مذکور می‌باشد، لذا دستگاههای اجرایی وزارتخانه فوق‌الذکر در صورت مشاهده هر گونه تخلف صنفی و حرفه‌ای از شاغلان حرف پزشکی و وابسته می توانند آنرا به دادسرا انتظامی پزشکی اعلام نمایند.


۵- تخلفات مشهودی که به نظر اعضاء ‌دادسرا و هیاتهای انتظامی پزشکی رسیده است


۱-۵- منظورازاعضای دادسرا، شامل دادستان، معاون اول وی و دادیارمی باشد که درصورت مشاهده تخلف صورت گرفته ازسوی هریک ازشاغلان حرفه پزشکی ومشاغل وابسته، می توانند آنرا جهت رسیدگی به دادسرای انتظامی گزارش نمایند.


۲-۵ - منظور از اعضای هیاتهای انتظامی شامل اعضای هیات بدوی انتظامی، هیات تجدید نظر انتظامی و هیات عالی انتظامی می باشد که با مشاهده تخلف صورت گرفته از سوی هر یک از شاغلان حرف پزشکی و مشاغل وابسته،‌ می توانند آنرا به دادسرای انتظامی گزارش نمایند.


هیات بدوی انتظامی پزشکی


در این قسمت به شرح و توضیح مواد قانونی تشکیل هیات بدوی،‌ مقامات هیات بدوی وترکیب اعضای آن، ‌وظایف و اختیارات هیات و چگونگی رسیدگی به پرونده‌‌های تخلفات انتظامی پزشکی می پردازیم:


الف ـ‌ عنصر قانونی تشکیل هیات بدوی انتظامی


هیات بدوی انتظامی وفق مواد ۲۸ و ۳۵ قانون سازمان نظام پزشکی مصوب ۱۹/۱/۸۳ در مراکز شهرستانهای دارای هیئت مدیره نظام پزشکی تشکیل می‌گردد.


تعریف : هیات بدوی انتظامی مرجعی است صلاحیتدار که مسئولیت رسیدگی به پرونده‌های تخلفات شاغلین حرف پزشکی و مشاغل وابسته و تعیین مجازات مناسب برای فرد متخلف یا متخلفین را بعهده دارد.


ب ـ ترکیب اعضای هیات بدوی انتظامی وفق ذیل ماده ۳۵ قانون سازمان نظام پزشکی هیات بدوی انتظامی متشکل از سیزده نفر به شرح زیراست :


یک نفر قاضی به معرفی ریاست قوه قضائیه

مسئول پزشکی قانونی شهرستان مربوطه یا نماینده قانونی وی .

پنج نفر از پزشکان شهرستان مربوطه

یک نفر از دندانپزشکان شهرستان مربوطه

یک نفر از دکترهای داروساز شهرستان مربوطه .

یک نفر از متخصصین علوم آزمایشگاهی و یا دکترای علوم آزمایشگاهی تشخیص طبی شهرستان مربوطه.

یک نفر از کارشناسان پروانه دار گروه پزشکی یا بالاتر شهرستان مربوطه.

یک نفر پرستار به پیشنهاد سازمان نظام پرستاری

یک نفر از لیسانسیه‌های گروه مامایی یا بالاتر شهرستان مربوطه.

ج‌ـ شرایط عضویت در هیات بدوی انتظامی


اعضای هیات بدوی انتظامی(بجزء اشخاص ردیف۱ و ۲) جهت عضویت باید دارای شرایط ذیل باشند (تبصره ۱ ماده ۳۵ قانون سازمان نظام پزشکی):


۱- متدین به دین اسلام (یک نفر از اعضای هیات بدوی را می‌توان با رعایت سایر شرایط از بین افراد متدین به یکی از ادیان مصرح در قانون اساسی انتخاب نمود)


۲- خوش سابقه در شهرستان مربوطه


۳- دارای حداقل پنج سال سابقه و تجربه در حرفة مربوطه.


اعضای هیات بدوی (بجز ردیف ۱ و ۲) با پیشنهاد هیات مدیره نظام پزشکی شهرستان مربوطه و تایید و صدور حکم توسط رئیس کل سازمان نظام پزشکی کشور انتخاب می گردند و عضوپرستار هیات بدوی با معرفی هیات مدیره‌نظام پرستاری شهرستان مربوطه انتخاب و به رئیس کل سازمان نظام پزشکی جهت صدور حکم عضویت در هیئت بدوی معرفی میگردد. در ضمن عضویت کارشناس پروانه‌دار گروه پزشکی،‌ پرستار و لیسانسیه مامایی درهیات بدوی انتظامی صرفاً‌ در پرونده‌هایی که مرتبط با رشته شغلی آنان می‌باشد عضو هیات بدوی هستند.


د ـ وظایف هیات بدوی انتظامی پزشکی


هیات بدوی انتظامی دارای وظایف و اختیارات زیراست:


۱- رسیدگی وتعیین مجازات یا صدور حکم برائت در پرونده های تخلفات ارجاعی از دادسرای انتظامی (ماده ۳۵ قانون سازمان نظام پزشکی)


۲- رسیدگی وتعیین تکلیف درخصوص اعتراض اشخاص ذینفع به قرار منع تعقیب صادره از سوی دادسرای انتظامی (ماده ۳۳ قانون سازمان نظام پزشکی)


۳- اعلام نظر کارشناسی و تخصصی به مراجع قضایی در رابطه با پرونده‌های غیرصنفی و غیرحرفه‌ای و جرائم شاغلین به حرف پزشکی و وابسته پزشکی (تبصره ۳ ماده ۳۵ قانون سازمان )


۴-اعلام نظر مشورتی کارشناسی و تخصصی نسبت به هر یک از پرونده‌هایی که به اتهام بزه (جرم) ناشی از حرفه صاحبان مشاغل پزشکی دراختیار دادگاهها و دادسرا‌های شهرستان مربوطه می‌باشد(ماده ۴۱قانون سازمان)


هـ ـ رسیدگی هیات بدوی انتظامی


هیات بدوی انتظامی درنحوه رسیدگی و صدور رای به شرح زیر عمل می‌نماید:


۱- رسیدگی در مورد اعتراض به قرار منع تعقیب: پس از صدور قرارمنع تعقیب متهم پرونده توسط دادسرای انتظامی و پس از ابلاغ قرار فوق به شاکی یا مرجع اعلام کننده ‌تخلف و اعتراض آنان به قرار منع تعقیب صادره ،‌پرونده جهت رسیدگی به اعتراض فوق‌الذکربه هیات بدوی انتظامی ارسال می‌گردد و هیات مذکور پس از بررسی پرونده در صورت وارد بودن اعتراض، قرار منع تعقیب صادره را فسخ مینماید و راساً مبادرت به تکمیل پرونده نموده و رای مقتضی را صادر می‌نماید و در غیراینصورت قرار صادره را تائید می‌نماید. طرفین پرونده از رای هیات بدوی دراین خصوص می‌توانند به هیات تجدید نظر انتظامی شکایت نمایند.


- نحوه رسیدگی به پرونده تخلفات


هیات بدوی انتظامی پس ازوصول پرونده تخلف از دادسرای انتظامی که در خصوص آن کیفر خواست صادر گردیده است شروع به رسیدگی می‌نماید و با بررسی پرونده در صورتی که پرونده از جهت تحقیقات، اسناد، مدارک و مستندات تکمیل باشد با حضور حداقل دو سوم اعضاء هیات بدوی جلسه هیأت رسمیت می یابد و پرونده مورد رسیدگی و رای مقتضی صادر می‌گردد و در صورتی که پرونده نیاز به اخذ توضیح و حضور طرفین داشته باشد، ‌از طرفین پرونده جهت اخذ توضیح دعوت به عمل می‌آید


در ضمن هیات بدوی می‌تواند در رسیدگی به تخلفات، نظر کارشناسی کمیسیون‌های تخصصی مشورتی نظام پزشکی شهرستان مربوطه را درخواست نماید و کمیسیون‌های فوق مکلفند ظرف مدت ۱۵ روز نظرات کارشناسی خود را در اختیار هیات بدوی انتظامی قرار دهند، هیات بدوی پس از بررسی پرونده از جوانب مختلف و تکمیل دانستن آن درحضور دو سوم اعضاء‌ هیات بدوی، پرونده فوق جهت صدور رای مطرح می گردد.


۳- صدور رای توسط هیات بدوی انتظامی


هیات بدوی انتظامی با توجه به شدت و ضعف عمل ارتکابی و تعدد و تکرار آن حسب مورد متخلف یا متخلفین را به یکی از مجازاتهای زیرمحکوم می‌نماید: (ذیل تبصره ۱ ماده ۲۸ قانون سازمان نظام پزشکی).


۱-۳- تذکر یا توبیخ شفاهی در حضور هیات مدیره نظام پزشکی محل.


۲-۳- اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی محل.


۳-۳- توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی و نشریه نظام پزشکی محل یا الصاق رأی در تابلو اعلانات نظام پزشکی محل.


۴-۳- محرومیت از اشتغال به حرفه‌های پزشکی و وابسته از سه ماه تا یک سال در محل ارتکاب تخلف.


۵-۳- محرومیت از اشتغال به حرفه‌های پزشکی و وابسته از سه ماه تا یکسال در تمام کشور.


۶-۳- محرومیت از اشتغال به حرفه‌های پزشکی از بیش از یکسال تا پنج سال در تمام کشور.


۷-۳- محرومیت دائم از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته درتمام کشور.


و ـ اعتراض به آراء‌ هیات بدوی انتظامی


کلیه آراء صادره از هیات بدوی انتظامی پزشکی شهرستان۱ پس از ابلاغ به طرفین پرونده،‌ وفق ماده ۳۴ قانون سازمان نظام پزشکی قابل اعتراض می‌باشد و طرفین پرونده می‌توانند مکلفند براساس ماده ۴۶ آئین نامه انتظامی۲ (‌مصوب سال ۷۸ هیات وزیران) ظرف مدت ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای، ‌اعتراض خود را بصورت کتبی به دبیرخانه هیات بدوی انتظامی صادره کننده رای تسلیم و رسید دریافت نمایند. پرونده پس از اعتراض در مهلت قانونی جهت رسیدگی مجدد به هیات تجدید نظر استان مربوطه ارسال می‌گردد (ماده ۳۴ قانون سازمان و ماده ۴۸ آئین نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات).


تعیین مجازاتهای تخلفات صنفی و حرفه ای


مقدمه: هیات وزیران در جلسه مورخ ۳۰/۴/۷۸ بنا به پیشنهاد شماره ۷۸۰۰ مورخ ۲۸/۱۰/۷۷ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و به استناد تبصره ماده ۲۴ قانون تشکیل سازمان نظام پزشکی مصوب سال ۷۴ (در قانون جدید سازمان نظام پزشکی موضوع فوق در تبصره ۱ ماده ۲۸ قانون ذکر شده است) آیین نامه انتظامی رسیدگی به تخلفات صنفی و حرفه ای شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته را تصویب نمود که بر اساس آئین نامه فوق به بررسی مجموعه مجازاتهای یکسان برای تخلفات مختلف اشاره می نمایم.


تخلفات و مجازاتهای بند الف ماده ۲۹ آئین نامه انتظامی


الف ـ مصادیق تخلفات براساس مجازاتهای یکسان: در بند الف ماده ۲۹ آئین نامه به مواد ۲۶،۲۴،۲۲،۱۹،۱۸،۸،۵،۴،۲ اشاره شده است:


۱ - ماده ۲- شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته مکلفند بدون توجه به ملیت، نژاد، مذهب و موقعیت اجتماعی ـ سیاسی و اقتصادی بیماران حداکثر تلاش ممکن را در حدود وظایف خود بکار ببرند.


۲ - ماده ۴- شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته حق افشای اسرار و نوع بیماری بیمار، مگر به موجب قانون راندارند.


۳ - ماده ۵ـ پزشکان و دندانپزشکان و متخصصان و دکترهای حرفه ای علوم آزمایشگاهی، ماماها و کایروپراکتورها موظف به پذیرش آن تعداد بیمار هستند که بنا به تشخیص سازمان نظام پزشکی حسب مورد، معاینه دقیق و انجام آزمایشهای آنها در یک زمان مناسب میسر می‌باشد.


۴ - ماده ۸- ایجاد رعب و هراس در بیمار با تشریح غیر واقعی وخامت بیماری یا وخیم جلوه دادن بیماری ممنوع است و پزشک می تواند به نحو مقتضی بیمار و بستگان را در جریان خطرات، وخامت و عواقب احتمالی بیماری قرار بدهد.


۵- ماده ۱۸- پزشک معالج مسئول ادامه درمان بیمار خود در حد توانائی و تخصص به استثنای موارد ضروری است، مگر اینکه بیمار یا بستگان او مایل نباشند. تبصره- موارد اورژانس از شمول این ماده مستثنی است.


۶ - ماده ۱۹- در مواردی که مشاوره پزشکی لازم باشد انتخاب پزشک مشاور با پزشک معالج است و در صورتی که بیمار یا بستگان او مشاوره پزشکی را لازم بدانند مشاوره پزشکی با نظر پزشک معالج به عمل می آید و چنانچه بیمار یا بستگان او بدون اطلاع پزشک معالج از پزشک دیگری برای درمان بیمار دعوت به عمل آورند در این صورت پزشک معالج اول می تواند از ادامه درمان بیمار خودداری نماید، مگر اینکه این دعوت درمواقع فوری و ضروری باشد.


۷- ماده ۲۲- مشخصات و طرز استفاده داروهای تجویز شده به بیمار باید توسط پزشک با خط خوانا و انشای قابل فهم در نسخه قید شود.


تبصره ۱- صدور نسخه های همسان و متحدالشکل ممنوع است.


تبصره ۲- دکتر دارو ساز موظف به توضیح چگونگی تجویز دارو طبق نسخه پزشک است.


۸ - ماده ۲۴- اندازه و سایر مشخصات سرنسخه ها، تابلوها و چگونگی درج آگهی در رسانه ها باید طبق نمونه ای باشد که به تصویب شورای عالی نظام پزشکی می رسد.


۹ - ماده ۲۶- شاغلان حرفه های پزشکی مکلفند نشانی و تغییر نشانی مطب و موسسات پزشکی خود را به سازمان نظام پزشکی محل اطلاع دهند.


مجازات ارتکاب تخلفات قسمت الف برای بار اول


هر کس از شاغلان حرف پزشکی و مشاغل وابسته برای بار اول مرتکب یکی از تخلفات ذکر شده در بالا گردد حسب مورد به یکی از مجازاتهای زیر محکوم می شود:


تذکر یا توبیخ شفاهی درحضور هیات مدیره نظام پزشکی محل.

اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی محل.

مجازات تکرار تخلف از مواد ۲۶،۱۹،۱۸،۵ آئین نامه انتظامی


هر یک از شاغلان حرف پزشکی ومشاغل وابسته تخلفات مندرج در مواد ۲۶،۱۹،۱۸،۵ آیین نامه را تکرار نماید به مجازات زیر محکوم می‌شود:


- توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی و نشریه نظام پزشکی محل یا الصاق رای در تابلوی اعلانات نظام پزشکی محل.


مجازات تکرار تخلف از مواد ۲۴،۸،۴،۲آئین نامه انتظامی


هر کس از شاغلان حرف پزشکی و مشاغل وابسته تخلفات مندرج در مواد ۲۴،۸،۴،۲ را تکرار نماید به یکی از مجازتهای زیر محکوم می‌شود:


۱- توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی و نشریه نظام پزشکی محل یا الصاق رای در تابلو اعلانات نظام پزشکی محل.


۲- محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته از سه ماه تا یکسال درمحل ارتکاب. تخلفات و مجازاتهای بند ب ماده ۲۹ آئین نامه انتظامی


در این فصل به ذکر تخلفات براساس مجازاتهای یکسان مربوط به آن اشاره می نمایم: الف- مصادیق تخلفات براساس مجازاتهای یکسان: در بند ب ماده ۲۹ آئین نامه انتظامی به مواد ۲۳،۲۱،۲۰،۱۷،۱۶،۱۵،۹ اشاره شده است که در اینجا به ذکر هریک می پردازیم:


۱ - ماده ۹- تجویز داروهای روان گردان و مخدر به گونه ای که به حالت اعتیاد در آید ممنوع است، مگر در مواردی که بیمار از بیماری روانی یا از دردهای شدید ناشی از بیمارهای غیر قابل علاج رنج ببرد یا ضرورت پزشکی مصرف آنها را ایجاب کند.


۴- ماده ۱۵– انتشار مقالات و گزارشهای پزشکی و تشریح مطالب فنی و حرفه ای که جنبه تبلیغاتی گمراه کننده داشته باشند ممنوع است.


۳ - ماده ۱۶- استفاده شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته از عناوین علمی و تخصصی غیر تایید شده توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ممنوع است.


۴ - ماده ۱۷- تجویز داروهایی که از طرف وزارت بهداشت. درمان و آموزش پزشکی در فارماکوپه (مجموعه دارویی کشور) اعلام نشده باشد توسط پزشک مگر از مجاری اعلام شده و براساس مقررات موجود ممنوع است.


۵- ماده ۲۰-تجویز داروهای مازاد بر نیاز بیمار یا غیر متجانس و خارج از ضوابط علمی و فنی ممنوع است.


۶ - ماده ۲۱- فروش دارو و ابزار پزشکی توسط پزشکان، مگر با مجوز رسمی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ممنوع است.


۷ - ماده ۲۳– مسئولان فنی موظفند در تمام ساعات شبانه روز بر امور فنی موسسات پزشکی نظارت کنند.


مجازات های مربوط به تخلفات بالا


تخلف از مواد بالا موجب می شود تا متخلف به یکی از مجازاتهای زیر محکوم شود:


۱- اخطار یا توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی محل.


۲- توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی و نشریه نظام پزشکی محل یا الصاق رای در تابلو اعلانات نظام پزشکی محل.


تخلفات و مجازاتهای بند پ ماده ۲۹ آیین نامه انتظامی


در این فصل به ذکر تخلفات بر اساس مجازاتهای یکسان مربوط به آن می نمایم.


الف- مصادیق تخلفات براساس مجازاتهای یکسان: در بند پ ماده ۲۹ آیین نامه انتظامی به مواد ۲۵،۱۴،۱۳،۱۲،۱۱،۱۰،۷ اشاره شده است که در اینجا به ذکر هر یک می پردازیم.


۱ - ماده ۷–تحمیل مخارج غیر ضروری به بیماران ممنوع است.


۲ - ماده ۱۰- شاغلان حرفه های پزشکی ووابسته مکلفند تعرفه های خدمات درمانی مصوب ابلاغ شده از طرف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را رعایت کنند.


۳- ماده ۱۱- شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته مکلفند در مواقعی که به منظور پیشگیری از بیماریهای واگیر یا در هنگام بروز بحران و سوانح از سوی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی یا مراجع تعیین شده از طرف وزارت یاد شده به آنان اعلام می شود، همکاری ممکن و لازم را معمول دارند.


۴ - ماده ۱۲- جذب بیمار از موسسات بهداشتی. درمانی، دولتی و وابسته به دولت و خیریه به مطب شخصی یا بخش خصوصی، بیمارستان و درمانگاه خصوصی و بالعکس به منظور استفاده مادی توسط شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته ممنوع است.


۵- ماده ۱۳- شاغلان حرفه های پزشکی ووابسته حق دریافت هیچگونه وجه یا مالی را از بیماران علاوه بر وجوهی که توسط مسئولان موسسه درمانی ذی ربط طبق مقررات دریافت می شود ندارند.


۶ - ماده ۱۴- جذب بیمار به صورتی که مخالف شئون حرفه پزشکی باشد و همچنین هر نوع تبلیغ گمراه کننده از طریق رسانه های گروهی و نصب آگهی در اماکن و معابر، خارج از ضوابط نظام پزشکی ممنوع است. تبلیغ تجاری کالاهای پزشکی و دارویی از سوی شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته، همچنین نصب اعلانات تبلیغی که جنبه تجاری دارند، در محل کار آنها مجاز نیست.


۷ - ماده ۲۵- بکارگیری واستفاده از افراد غیر مجاز در امور پزشکی وحرفه های وابسته در موسسات پزشکی و مطب ممنوع است.


مجازاتهای مربوط به تخلفات بالا


هرکس از شاغلان حرف پزشکی و مشاغل وابسته مرتکب یکی از تخلفات مندرج در بالا شود حسب مورد به یکی از مجازاتهای زیرمحکوم می شود:


۱- توبیخ کتبی بادرج در پرونده نظام پزشکی و نشریه محل یا الصاق رای در تابلو اعلانات نظام پزشکی محل.


۲- محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته به سه ماه تا یکسال در محل ارتکاب.


۳- محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته از سه ماه تا یکسال در تمام کشور. تخلفات و مجازات بند ت ماده ۲۹ آئین نامه انتظامی


در این فصل به ذکر تخلفاتی که دارای مجازاتهای یکسان می باشد اشاره می نمائیم. الف- مصادیق تخلفات: در بند ت ماده ۲۹ آئین نامه انتظامی به مواد ۲۷ و ۲۸ آئین نامه اشاره نموده است که در اینجا به ذکر هر یک می پردازیم:


۱ - ماده ۲۷-شاغلان حرفه های پزشکی مکلفند در موارد فوریتهای پزشکی اقدامات لازم را برای نجات بیمار بدون فوت وقت انجام دهند.


۲ - ماده ۲۸- مسئولان فنی موسسات پزشکی اعم از دولتی، وابسته به دولت، خصوصی و خیریه مکلفند علاوه بر قوانین و مقررات موجود در آئین نامه های مصوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، همچنین ضوابط علمی و حرفه ای ذی ربط را رعایت کنند.


ب- مجازاتهای مربوط به تخلفات بالا:


در صورتیکه شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته از مواد بالاتخلف نمایند حسب مورد به یکی مجازاتهای زیر محکوم می شوند:


۱- توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی ونشریه نظام پزشکی محل یا الصاق رای در تابلو اعلانات نظام پزشکی محل.


۲- محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته از سه ماه تا یکسال در محل ارتکاب تخلف.


۳- محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته از سه ماه تا یکسال در تمام کشور.


۴- محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته از بیش از یکسال تا پنج سال در تمام کشور.


تخلفات و مجازاتهای بند ث ماده ۲۹ آئین نامه انتظامی


در این فصل به ذکر تخلفاتی که دارای مجازاتهای یکسان هستند اشاره می نمایم: الف- مصادیق تخلفات: در بند ث ماده ۲ آئین نامه انتظامی به تخلفات مندرج در مواد ۳ و ۶ آئین نامه فوق الذکر اشاره شده است که در اینجا به ذکر هر یک می پردازیم.


۱ - ماده ۳- شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته باید مطابق موازین علمی، شرعی و قانونی و نظامات دولتی صنفی و حرفه ای انجام وظیفه کرده واز هر گونه سهل انگاری در انجام وظایف قانونی بپرهیزند.


۲ - ماده ۶- انجام امور خلاف شئون پزشکی توسط شاغلان حرفه های پزشکی و وابسته ممنوع است و باید از ارتکاب کارهایی که موجب هتک حرمت جامعه پزشکی می شود خودداری کنند.


ب- مجازاتهای مربوط به تخلفات مواد ۳و ۶ آیین نامه انتظامی


در صورتکیه شاغلان حرفه های پزشکی ووابسته از مواد ۳و ۶ آیین نامه انتظامی تخلف نمایند حسب مورد به یکی مجازاتهای زیر محکوم می شوند:


۱- توبیخ کتبی با درج در پرونده نظام پزشکی و نشریه نظام پزشکی محل یا الصاق رای در تابلو اعلانات نظام پزشکی محل.


۲- محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته از سه ماه تا یکسال در محل ارتکاب تخلف.


۳- محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته از سه ماه تا یکسال در تمام کشور.


۴- محرومیت از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته از بیش از یکسال تا پنج سال در تمام کشور.


۵- محرومیت دائم از اشتغال به حرفه های پزشکی و وابسته در تمام کشور.